Podsumowanie pilotażu projektu "Programowanie = Nasz Drugi Język" 2023/2024

W roku szkolnym 2023/2024 program InstaKod został wdrożony pilotażowo w wybranych gminach oraz szkołach podstawowych. Pilotaż był realizowany w ramach programu „Programowanie = Nasz Drugi Język” w oparciu o program edukacyjny InstaKod: „Informatyka dla klas 4–8. Programowanie od podstaw”.

Skala pilotażu

W pilotażu uczestniczyły szkoły podstawowe z Chełma, Sycowa, Zduńskiej Woli oraz wybrane szkoły z Warszawy. W trzech głównych gminach udział miał charakter powszechny: objął wszystkich nauczycieli informatyki klas 4–6 oraz wszystkich uczniów z wybranych szkół. Warszawa została potraktowana osobno, ponieważ dołączyła do programu później i uczestniczyły w niej wybrane placówki.

Łącznie pilotaż objął 34 szkoły, 55 nauczycieli i 4076 uczniów. Dzięki takiej skali możliwe było sprawdzenie programu w realnych warunkach szkolnych: w różnych miejscowościach, szkołach, klasach i zespołach uczniowskich.

Na czym polegał program?

Program InstaKod koncentruje się na praktycznym rozwijaniu myślenia komputacyjnego. Uczniowie nie uczą się jedynie obsługi narzędzi komputerowych, ale stopniowo rozwijają umiejętności potrzebne do rozwiązywania problemów: analizowania sytuacji, projektowania rozwiązania, zapisywania algorytmu, testowania programu, rozpoznawania błędów i poprawiania własnych rozwiązań.

W pilotażu uczniowie pracowali w prostym środowisku wizualnym Assembly na platformie InstaKod . Rozwiązywali zadania programistyczne o rosnącym poziomie trudności, a każde rozwiązanie było sprawdzane automatycznie. Uczeń otrzymywał informację zwrotną: widział swój wynik oraz wynik oczekiwany, dzięki czemu mógł samodzielnie analizować błędy i poprawiać swoje rozwiązania.

Tak zaprojektowany system pozwalał uczniom pracować aktywnie i w swoim tempie, a nauczycielom dawał bieżący wgląd w postępy klasy bez konieczności ręcznego sprawdzania tysięcy rozwiązań.

Wyniki uczniów

W Chełmie, Sycowie i Zduńskiej Woli program został wdrożony powszechnie w klasach 4-6. Szczegółowe dane dla klas 4 pokazują bardzo wysoką aktywność uczniów oraz dobre wyniki sprawdzianów. W klasach czwartych średni wynik I sprawdzianu wynosił 94% a II sprawdzianu 80%.

Szczególnie ważny jest nie tylko poziom wyników, ale także skala aktywności. 25% uczniów rozwiązało 100% dostępnych zadań, a kolejne 55% osiągnęło wyniki bardzo dobre lub dobre. Oznacza to, że program nie angażował wyłącznie pojedynczych, najbardziej zainteresowanych uczniów, ale skutecznie pracował z dużą częścią klas.

Warszawa dołączyła do pilotażu później niż trzy główne gminy, dlatego szkoły warszawskie zrealizowały około 60% programu. Mimo krótszego czasu pracy wyniki również były dobre. Do I sprawdzianu przystąpiło 87% uczniów a średni wynik wyniósł 95%

Wyniki Warszawy potwierdzają, że program może działać także w dużym mieście i w szkołach, które dołączają do wdrożenia w późniejszym terminie. Jednocześnie warszawska próba była inna niż w trzech głównych gminach, ponieważ obejmowała wybrane szkoły, a nie powszechne wdrożenie we wszystkich klasach z danego obszaru.

Szczegółowe wyniki przedstawione zostały w raporcie z realizacji pilotażu

Rola nauczycieli

Jednym z kluczowych elementów pilotażu było systematyczne wsparcie nauczycieli. Każdy nauczyciel uczestniczący w programie otrzymał:

  • 20 godzin szkolenia wstępnego,
  • regularne spotkania mentoringowe online,
  • wsparcie merytoryczne,
  • wsparcie metodyczne,
  • wsparcie techniczne i organizacyjne.

To szczególnie istotne, ponieważ większość nauczycieli uczestniczących w pilotażu nie miała wykształcenia ścisłego ani informatycznego. Mimo to, dzięki przygotowanemu programowi, platformie i stałemu mentoringowi, nauczyciele byli w stanie skutecznie prowadzić lekcje programowania.

Pilotaż pokazał, że jakość edukacji informatycznej nie musi zależeć wyłącznie od tego, czy szkoła ma nauczyciela z kierunkowym wykształceniem informatycznym. Kluczowe znaczenie mają: metoda, gotowe materiały, przemyślana platforma oraz regularne wsparcie nauczyciela.

Wnioski z pilotażu

Pilotaż InstaKod pokazał, że nauczanie podstaw programowania może być prowadzone powszechnie już w szkole podstawowej. Program sprawdził się nie tylko w pracy z uczniami szczególnie zainteresowanymi informatyką, ale także w zwykłych klasach szkolnych, w których uczniowie mają różne tempo pracy, różne doświadczenia i różny poziom przygotowania.

Najważniejszy wniosek z raportu jest jasny: skuteczna edukacja programistyczna na dużą skalę jest możliwa, jeśli szkoły otrzymują kompletny system - program nauczania, platformę, zadania, automatyczną sprawdzarkę, materiały dla uczniów oraz stałe wsparcie dla nauczycieli.

InstaKod potwierdził, że programowanie może stać się realnym elementem powszechnej edukacji informatycznej, a nie jedynie dodatkową aktywnością dla wąskiej grupy uczniów. Dzięki odpowiednio zaprojektowanej metodzie dzieci mogą rozwijać myślenie komputacyjne, logiczne rozumowanie i samodzielność, a nauczyciele mogą prowadzić wartościowe lekcje programowania nawet wtedy, gdy sami dopiero rozwijają kompetencje informatyczne. Pilotaż potwierdził również, że program ma potencjał do skalowania na poziomie ogólnopolskim.

Regulaminy